 |
| |
Obecnie strukturę przestrzenną Zielonych Płuc Polski (j. ang. - Green Lungs of Poland) tworzą województwa: podlaskie, warmińsko-mazurskie (bez jednej gminy), północna część województwa mazowieckiego, a także część kujawsko-pomorskiego (33 gminy) oraz część województwa pomorskiego (6 gmin).. Na tym terenie znajduje się 57 powiatów ziemskich i 7 miast na prawach powiatu, 379 gmin.
Zielone Płuca Polski obejmują powierzchnię 63 229 km2, co stanowi 19,6 % powierzchni Polski. Jest to słabo zaludniona część kraju: na tym obszarze mieszka 4 073 tys. osób, co stanowi około 10,7 % ludności Polski.
W lipcu 1983 roku na łamach miesięcznika "ŚWIATOWID" ukazał się artykuł pod tytułem "Zielone Płuca Polski". Prawdopodobnie nikt wówczas nie sądził, że idea rozwinie się i stanie się rzeczywistością.
W roku 1988 zawarto porozumienie władz administracyjnych i samorządowych regionu północno-wschodniej Polski w sprawie kompleksowej ochrony i racjonalnego kształtowania środowiska na terenie woj. białostockiego, łomżyńskiego, olsztyńskiego, ostrołęckiego i suwalskiego, tworzących region Zielonych Płuc Polski (Białowieża - 13 V 1988 r.)
W roku 1990 podpisano porozumienie, które było kontynuacją wcześniejszego, w celu stworzenia podstaw organizacyjnych i programowych dla kompleksowej ochrony i racjonalnego kształtowania środowiska Obszaru Zielone Płuca Polski (Olsztyn - 21 XII 1990 r.)
Bardzo ważnym dla rozwoju idei był rok 1994. Uchwalono wtedy Deklarację Sejmu RP w sprawie obszaru Zielone Płuca Polski jako najważniejszego terenu do realizacji zadań ekorozwoju w Polsce.
W roku 1997 rozpoczęto przyznawanie Znaku Promocyjnego Zielonych Płuc Polski, którego właścicielem jest Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska z siedzibą w Warszawie. W dniu 19 kwietnia 2004 r. Zarząd Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska podjął uchwałę nr 6/2004 w której zobowiązuje się do nieodpłatnego, notarialnego przekazania Fundacji Zielone Płuca Polski prawa do znaku towarowego "Zielone Płuca Polski".
Siedzibą Fundacji jest miasto Białystok.
W roku 2001 zawarto nowe porozumienie sygnowane uroczyście przez Marszałków województw: Kujawsko-Pomorskiego, Mazowieckiego, Podlaskiego, Pomorskiego i Warmińsko-Mazurskiego (Łańsk - 26 XI 2001 r.)
W dniu 20 grudnia 2004 r. w gmachu Ministerstwa Środowiska w Warszawie zawarto "Porozumienie w sprawie współdziałania na rzecz zrównowazonego rozwoju oraz promocji obszaru Zielone Płuca Polski z zachowaniem jego różnorodności biologicznej i tożsamości kulturowej, zwane Porozumieniem Zielone Płuca Polski".
Sygnatariusze uwzględnili wolę kontynuacji Porozumienia (umowy zawarte 13 maja 1988 roku w Białowieży, 21 grudnia 1990 roku w Olsztynie oraz 26 listopada 2001 roku w Łańsku), zauważając przy tym, iż region północno-wschodniej Polski charakteryzuje się obecnością wielkiej ilości i unikalną wartością uznanych w skali europejskiej walorów przyrodniczych i kulturowych wymagających stałej i racjonalnej ochrony. Jednocześnie zwrócili uwagę, iż obszar Zielonych Płuc Polski z racji swych walorów i położenia w pobliżu granic Polski z Rosją, Litwą i Białorusią może stać się wzorcową strefą bezpieczeństwa ekologicznego i obszarem przyjaznej współpracy regionalnej w Europie. Podkreślili przy tym potrzebę zrównoważonego rozwóju obszaru północno-wschodniej Polski, który wynika z treści Art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zwrócili uwagę na potrzebę realizacji takich celów jak:
- ożywienie oraz proekologiczne ukierunkowanie rozwoju społeczno-gospodarczego obszaru Zielone Płuca Polski, ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego, leśnictwa, gospodarki wodnej, turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego,
- wspieranie inicjatyw organizacyjnych i finansowych tworzących materialne podstawy rozwoju obszaru Zielone Płuca Polski,
- pozyskiwanie środków Unii Europejskiej,
- wzrost atrakcyjności i konkurencyjności obszaru Zielone Płuca Polski w przestrzeni europejskiej,
- doskonalenie i promocję produktów oraz usług wytwarzanych na obszarze Zielone Płuca Polski,
- uwzględnienie areału i funkcji Zielonych Płuc Polski w polityce przestrzennej i regionalnej Państwa,
- podnoszenie poziomu wiedzy o walorach przyrodniczych i kulturowych obszaru Zielone Płuca Polski wśród mieszkańców regionu, Polski i Europy.
Postanowiono powołać Radę Programową Porozumienia Zielone Płuca Polski oraz utworzyć Fundację Zielone Płuca Polski, która z założenia miała być sukcesorem dotychczasowej działalności Biura Porozumienia Zielone Płuca Polski, prowadzonego do tego czasu przez Narodową Fundację Ochrony Środowiska, jak również sukcesorem prawa do Znaku Promocyjnego Zielone Płuca Polski.
W dniu 30 marca 2005 r. w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie odbyła się uroczystość przyjęcia pięciu nowych sygnatariuszy do Porozumienia Zielone Płuca Polski. Nowi członkowie to: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Fundacja EKOFUNDUSZ, Bank Ochrony Środowiska, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.
W dniu 28 września 2005 r. podpisany został akt notarialny zakładający Fundację Zielone Płuca Polski. Celem Fundacji jest organizowanie i finansowanie zadań określonych w "Porozumieniu w sprawie współdziałania na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz promocji obszaru Zielone Płuca Polski z zachowaniem jego różnorodności biologicznej i tożsamości kulturowej", poprzez:
- ożywienie oraz proekologiczne ukierunkowanie rozwoju społeczno-gospodarczego obszaru Zielone Płuca Polski, ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa, przetwórstwa rolno-spożywczego, leśnictwa, gospodarki wodnej, turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego,
- wspieranie inicjatyw organizacyjnych i finansowych tworzących materialne podstawy rozwoju obszaru Zielone Płuca Polski,
- pozyskiwanie środków Unii Europejskiej,
- wzrost atrakcyjności i konkurencyjności obszaru Zielone płuca Polski w przestrzeni europejskiej,
- doskonalenie i promocja produktów oraz usług wytwarzanych na obszarze Zielone Płuca Polski,
- uwzględnienie areału i funkcji Zielonych Płuc polski w polityce przestrzennej i regionalnej państwa,
- podnoszenie poziomu wiedzy o walorach przyrodniczych i kulturowych obszaru Zielone Płuca polski wśród mieszkańców regionu, Polski, Europy.
W dniu 25 października 2006 r. odbyło się posiedzenie Rady Programowej Porozumienia Zielone Płuca Polski, na którym została podjęta uchwała w sprawie poszerzenia obszaru funkcjonalnego Zielone Płuca Polski o 24 gminy z terenu województwa kujawsko-pomorskiego.
Do najważniejszych dotychczasowych osiągnięć Porozumienia Zielone Płuca Polski należy zaliczyć utworzenie największego i najcenniejszego w skali kraju systemu obszarów chronionych w tym: 4 Parków Narodowych: Białowieski (wpisany na listę światowego dziedzictwa naturalnego UNESCO), Biebrzański, Narwiański, Wigierski; kilkanaście parków krajobrazowych, ponad 270 rezerwatów przyrody około 6 000 pomników przyrody; łącznie około 40% powierzchni obszaru Zielonych Płuc Polski jest objęte różnymi formami ochrony prawnej. Wybudowano wiele obiektów technicznej ochrony środowiska, głównie oczyszczalni ścieków i kanalizacji, jak również liczne wysypiska odpadów oraz różnego rodzaju instalacje ograniczające emisję spalin... Planuje się utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego.
Zielone Płuca Polski - znak promocyjny
Znak informuje, że dany produkt pochodzi z obszaru funkcjonalnego Zielone Płuca Polski. Warunkiem otrzymania Znaku jest wytwarzanie towarów i usług na obszarze Zielonych Płuc Polski oraz wykazanie, że są one przyjazne środowisku i produkowane przez zakład działający zgodnie z zasadami ochrony środowiska naturalnego.
Znak Promocyjny ZPP mówi o pochodzeniu, jakości, wysokich walorach, a przede wszystkim o tym, że produkt został wyprodukowany zgodnie z obowiązującymi normami o ochronie środowiska i utożsamiany jest z wizerunkiem najczystszego i najpiękniejszego obszaru Polski. Posiadanie Znaku Promocyjnego ZPP ma szansę wpłynąć na wielkość produkcji i wysoką sprzedaż tak oznaczonego produktu. Znak Zielone Płuca Polski może stworzyć szczególnie korzystne warunki sprzedaży produktów poza granicami regionu oraz na rynkach międzynarodowych i stać się wizytówką wyróżniającą towar od innych podobnych producentów konkurencyjnych firm.
Zielone Płuca Polski - obszar
Województwo warmnińsko-mazurskie - bez jednej gminy
Powiaty grodzkie:
- Elbląg,
- Olsztyn.
Powiaty ziemskie:
- bartoszycki
- braniewski
- działdowski
- elbląski
- ełcki
- giżycki
- gołdapski
- iławski
- kętrzyński
- lidzbarski
- mrągowski
- nidzicki
- nowomiejski
- olecki
- olsztyński
- ostródzki
- piski
- szczycieński
- węgorzewski.
Województwo podaskie - całe
Powiaty grodzkie:
- Białystok
- Łomża
- Suwałki.
Powiaty ziemskie:
- augustowski
- białostocki
- bielski
- grajewski
- hajnowski
- kolneński
- łomżyński
- moniecki
- sejneński
- siemiatycki
- sokólski
- suwalski
- wysokomazowiecki
- zambrowski.
Województwo mazowieckie - część
Powiaty grodzkie:
- Ostrołęka
Powiaty ziemskie:
- ciechanowski
- makowski
- mławski
- nowodworski:
* gm. Nasielsk
- ostrowski
- ostrołęcki
- płoński
- przasnyski
- pułtuski
- siedlecki:
* gm. Korczew
* gm.Przesmyki
- sokołowski
- węgrowski
- wołomiński:
* gm. Tłuszcz
* gm. Dabrówka
* gm. Jadów
* gm. Klembów
- wyszkowski
- żuromiński.
Województwo kujawsko-pomorskie - część
Powiaty grodzkie:
- Toruń
Powiaty ziemskie:
- brodnicki
- golubsko-dobrzyński
- grudziądzki:
* gm. Świecie nad Osą
- lipnowski:
* gm. Chrostkowo
* gm. Kikół
- rypiński
- toruński:
* gm. Czernikowo
* gm. Lubicz
* gm. Obrowo
- wąbrzeski:
* gm. Dębowa Łąka
* gm. Książki
* gm. Miasto Wąbrzeźno
* gm. Wąbrzeźno.
Województwo pomorskie - część
- powiat malborski:
* gmina miejsko-wiejska Dzierzgoń,
* gmina wiejska Stary Dzierzgoń,
* gmina wiejska Stare Pole.
- powiat nowodworski:
* gmina miejska Krynica Morska,
* gmina wiejska Stegna,
* gmina wiejska Sztutowo.
Tekst powstał m. in. dzięki informacjom ze stron www.fzpp.pl oraz www.wrotapodlasia.pl .
|
