OLSZTYN  to miasto wojewódzkie (stolica województwa warmińsko-mazurskiego) na Pojezierzu Olsztyńskim położone nad rzeka Łyną, ok. 172 tys. mieszkańców (dane - 2004 r.), powierzchnia - ok. 88 km 2; prawa miejskie nadane 31 października 1353 r.; Uniwersytet Warmińsko-Mazurski z prawdziwym i niepowtarzalnym miasteczkiem studenckim Kortowo położonym nad jeziorem Kortowskim, które stanowi samodzielną część miasta; 2 teatry, filharmonia, planetarium, obserwatorium astronomiczne z wielowiekowymi tradycjami (kilkuletni pobyt Mikołajak Kopernika, który prowadził tu obserwacje astronomiczne), prężny ośrodek turystyczno-kulturalny, znakomita baza turystyczna - w samym mieście znajduje się aż 15 jezior (Ukiel, Kortowskie, Trackie, Skanda, Redykajny, Długie, Sukiel, Tyrsko, Starodworskie, Podkówka, Czarne, Żbik, Pereszkowo, Mummel, Modrzewiowe), znakomite położenie - tu przecinają się wszystkie szlaki prowadzące w kierunku tzw. właściwych Mazur, bliskość granicy polsko-rosyjskiej - przejście graniczne w Bezledach kilkadziesiąt kilometrów na północ od Olsztyna; z zabytków godnymi uwagi są: gotycki zamek kapituły warmińskiej (XIV w., w XVI w. rozbudowany) w którym mieści się Muzeum Warmii i Mazur, gotycka Katedra pod wezwaniem Św. Jakuba (XV w.), drewniany spichlerz z przełomu XVII i XVIII w., fragmenty murów miejskich (XIV w.) z dobrze zachowaną gotycką bramą Wysoką; jako ciekawostkę można odnotowac fakt, iż w latach 1516-1519 i 1520-1521 administratorem dóbr Kapituły Warmińskiej był Mikołaj Kopernik, który osobiście kierował przygotowaniami do obrony zamku w Olsztynie przed najazdami krzyżackimi w czasie wojny z Zakonem Krzyżackim w latach 1519 - 1521; od II wojny światowej nastąpił bardzo szybki rozwój miasta; w pobliżu Olsztyna znajdują się liczne atrakcje turystyczne, m. in. pole bitwy pod Grunwaldem, liczne średniowieczne zamki i kościoły, ośrodki wypoczynkowe, jeziora, lasy, znakomite trasy turystyczne; niedaleko stąd do Ostródy (około 35 km), którą warto odwiedzić chociażby w celu popłynięcia Kanałem Ostródzko-Elbląskim - jedyną z dwóch tego typu budowli na świecie (w pięciu miejscach statek przeciągany jest linami po ziemi przy pomocy specjalnie skonstruowanych pochylni, a wszystko to w celu pokonania różnicy poziomów wód wynoszącej na niewielkim odcinku około 100 m); z Olsztyna jest również niedaleko do Gietrzwałdu (około 20 km) - jedynego w Polsce potwierdzonego miejsca objawień Matki Bożej (znajduje się tam malowniczo położona Bazylika Św. Piotra i Pawła).


Olsztyn to miasto uniwersyteckie. Z uczelniami związanych jest ok. 50 tys. ludzi: studenci, pracownicy naukowi oraz administracyjni. Młodzi ludzie dodają miastu kolorytu i sprawiają, że Olsztyn żyje także poza sezonem turystycznym. Na samym Uniwersytecie Warmińśko-Mazurskim studiuje ponad 40 tys. studentów. Miasteczko akademickie jest położone w Kortowie, które stanowi południową, peryferyjną dzielnicę miasta. Kampus uniwersytecki, ze względu na położenie - nad jeziorem, na obrzeżu aglomeracji - zaliczany jest do najpiękniej zlokalizowanych ośrodków akademickich w Polsce. Warto w tym miejscu dodać, że juwenalia studenckie - Kortowiada - plasują się w ścisłej czołówce imprez studenckich w Polsce. Początki Uniwersytetu Warmińśko-Mazurskiego w Olsztynie należy wiązać przede wszystkim z Akademią Rolniczo-Techniczną (ART), która powstała 31 maja 1950 jako Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie (WSR), a 1 października 1969 została awansowana do rangi akademii i przemianowana na ART. Kampus tej uczelni mieścił się - tak samo jak obecne miasteczko uniwersyteckie - na terenie Kortowa. Uniwersytet został erygowany 1 września 1999 roku w wyniku połączenia wspomnianej Akademii Rolniczo-Technicznej oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego.

Więcej informacji:  Uniwersytet Warmińsko-Mazurski


W listopadzie 2005 roku tygodnik Wprost umieścił Olsztyn na 5 miejscu w swoim rankingu jakości życia w polskich miastach. Miasto nad Łyną zdobyło 83 punkty na 120 możliwych. W tym samym rankingu pierwsze miejsce zdobyła Warszawa (88 pkt), drugie - Gdynia (87 pkt), trzecie - Opole (85 pkt), czwarte ex aequo Katowice i Poznań (84 pkt). Olsztyn wyprzedził m.in. Kraków (79 pkt), Gdańsk (78 pkt) i Białystok (74 pkt).



Herb Olsztyna

Olsztyn, jak każde miasto, posiada swój niepowtarzalny herb. Herbem miasta Olsztyn jest wizerunek św. Jakuba Starszego, zmarłego w 44 roku n. e. apostoła. Dziewiętnastowieczni badacze historii miasta początkowo uważali, że postacią przedstawianą na starych pieczęciach miejskich jest święty Jan Ewangelista, jednakże później stwierdzono, iż jest to święty Jakub - patron olsztyńskiej katedry. Za kadencji Jerzego Grelewskiego - przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej (1971 - 1973), a następnie prezydenta Olsztyna (1973 - 1977) - radni MRN wnieśli poprawki do herbu Olsztyna. Do postaci św. Jakuba dodano wtedy koło zębate i kłos.

Herb Olsztyna - dużo informacji



Znani Olsztynianie:

- Erich Mendelsohn - światowej sławy niemiecki architekt, twórca i realizator kierunku zwanego konstruktywizmem - zmierzającego do tego, by wartość realizacji architektonicznej wyrażała się w logicznie przeprowadzonej konstrukcji budowli;
- Krzysztof Hołowczyc - utytułowany kierowca rajdowy;
- Marian Bublewicz - wielokrotny mistrz Polski w rajdach samochodowych;
- Bronisław Wildstein - znany dziennikarz; stało się o nim szczególnie głośno po wyniesieniu z archiwów i opublikowaniu w internecie listy agentów SB i kandydatów na agentów - tzw. listy Wildsteina;
- Piotr Bałtroczyk - prowadzący liczne programy telewizyjne, m. in. kabarety;
- Wojciech Reszczyński - znany dziennikarz radiowy i telewizyjny;
- Dariusz Idzikowski - wielokrotny mistrz polski, Europy i świata w taekwondo;
- Andrzej Zawada - znany sejsmolog i himalaista;
- Juliusz Machulski - znany reżyser;
- Norbert Dudziuk (Norbi) - "mówiący" piosenkarz ("Kobiety są gorące"), prezenter radiowy (w Radiu Olsztyn od 1995);
- Michał Fajbusiewicz - redaktor prowadzący Magazynu Kryminalnego 997, aktor, publicysta, scenarzysta i realizator filmowy, dziennikarz, podróżnik;
- Łukasz Kadziewicz - siatkarz, reprezentant Polski, zdobywaca srebrnego medalu Mistrzostw Świata w Siatkówce rozgrywanych w Japonii w 2006;
- Wojciech Grzyb - siatkarz, reprezentant Polski, zdobywaca srebrnego medalu Mistrzostw Świata w Siatkówce rozgrywanych w Japonii w 2006;
- Artur Wojdat - pływak, brązowy medalista olimpijski;
- Anna Samusionek - aktorka;
- Izabela Trojanowska - piosenkarka i aktorka.



Olsztyn i tramwaje

Niewiele osób wie, że jeszcze stosunkow niedawno w Olsztynie jeździły tramwaje. Linie tramwajowe zostały niestety zlikwidowane w 1965 r. Tradycja związana z tramwajami jest w tym mieście bardzo długa i sięga 1907, kiedy to kursowały one aż na dwóch liniach. Po zniszczeniach dokonanych w czasie walk o miasto przez Armię Czerwoną w 1945 r. pierwsi olsztyńscy osadnicy odbudowali miejską trakcję tramwajową. Tramwaje można było spotkać na ulicach Olsztyna jeszcze w 1965 r., kiedy to cała trakcja została zlikwidowana, a tramwaje trafiły do... Elbląga. Obecnie istnieją plany reaktywacji jednej linii tramwajowej prowadzącej z Dworca Głównego do największej sypialni miasta - dzielnicy Jaroty.



Kortowo w Olsztynie - najpiękniejsze miasteczko studenckie w Polsce i jego historia

Kortowo (Kortau) to dziś zdaniem wielu najpiękniejsze miasteczko studenckie w Polsce. Niewiele osób jednak wie do jak tragicznych zdarzeń doszło tam w styczniu 1945 roku. Do dziś nie odnalezione zostały wszystkie masowe groby, jednak te już spenetrowane są wystarczającym obrazem dramatu, jaki rozegrał się tutaj w styczniu 1945 roku.

Kortowo - historia



Mikołaj Kopernik i Olsztyn

Mikołaj Kopernik (10 II 1473 - 24 V 1543) spedził kilka lat swego życia na zamku w Olsztynie. 8 XI 1516 Mikołaj Kopernik objął jako duchowny urząd administratora dóbr Kapituły Warmińskiej. Urząd ten sprawował do 9 XI 1519 roku. W tym czasie rezydował na zamku w Olsztynie. Podczas pobytu w tym mieście napisał on swoje dzieło "O wartości pieniądza". Już 23 stycznia 1520 Mikołaj Kopernik powrócił z Fromborka do Olsztyna, gdzie mieszkał do końca sierpnia 1521 roku, przy czym od 8 listopada 1520 do czerwca 1521 pełnił ponownie urząd administratora. 15 I 1521 wojska krzyżackie podeszły pod Olsztyn przygotowany do obrony przez... Mikołaja Kopernika. 26 I 1521 miała miejsce nieudana próba szturmu. Obrona zamku zakończyła się pełnym sukcesem. W 1523 r. M. Kopernik został mianowany generalnym administratorem całej Diecezji Warmińskiej. W roku 1522 na zjeździe stanów Prus Królewskich w Grudziądzu wygłosił swój słynny traktat o monetach, który przygotował głównie podczas swojego pobytu w Olsztynie. W 1526 r. opublikowane zostało jego kolejne ważne dzieło "Sposób bicia monety" (Monetae cudendae ratio), które przeszło do klasyki myśli ekonomicznej.

Mikołaj Kopernik jako wieloletni administrator dóbr Kapituły Warmińskiej był bardzo blisko procesów gospodarczych. Obserwował mechanizmy ekonomiczne i wyciągał konstruktywne wnioski. W teorii Mikołaja Kopernika pieniądz ma określone funkcje: pośredniczy w wymianie, jest miernikiem wartości oraz środkiem płatniczym. Aby spełniać je w sposób własciwy sam w sobie musi być wartością - pieniądzem złotym lub srebrnym. Szacunek (wartość) monety, jej siła nabywcza zależy przede wszystkim od ilości zawartego w niej srebra i złota, po dodaniu kosztów bicia monety. Ceny towarów powinny być proporcjonalne do zawartości kruszcu w monecie. W związku z tym nie można zmieniać wartości monety, gdyż takie działanie powoduje jej "psucie".

Kopernik przeciwstawił się popularnym w jego czasach praktykom stosowanym przez władców, polegającym na zmniejszaniu zawartości kruszcu lub zmniejszaniu próby monety. Psucie monety jest według Kopernika szkodliwe dla wszystkich żyjących ze stałych dochodów. Powoduje ponadto spadek aktywności zawodowej obywateli. Osłabianie wartości monety rujnuje handel, przedsiębiorczość i pracowitość wśród ludzi, co znowu wprowadza niedostatek wszystkiego, ponieważ upada produkcja. W konsekwencji nastepuje spadek wpływów do skarbu państwa, a to z kolei prowadzi do ograniczenia wydatków państwowych. Kolejnym, nieuchronnym skutkiem psucia pieniądza jest wypływ lepszego pieniądza za granicę. Gdy zostaje w obiegu tylko pieniądz gorszy, czyli miedziany, wówczas ustaje przywóz towarów zagranicznych i handel; nikt bowiem nie chce sprzedawać towaru za fałszywe pieniądze. Zły pieniądz bardzo źle wpływa handel, zaś dobry - prowadzi do jego rozkwitu.

Kopernik mówi, iż zawsze dzieje się tak, iż "pieniądz gorszy wypiera pieniądz lepszy" formułując tym samym "prawo Greshama-Kopernika", które mówi, iż w obiegu powinny znajdować się tylko monety dobre; jeżeli bowiem w obiegu znajdują się monety dobre i złe, dobre uciekają, wyparte przez monety gorsze tzn. o mniejszej zawartości kruszcu. Lepsze monety są "wyławiane" i wyciekają za granicę...

Pomnik Kopernika na olsztyńskiej Starówce,
fot. Mariusz Jaworski, www.mariusz1212.fotosik.pl

Warto zaznaczyć, iż Mikołaj Kopernik nie tylko sformułował teorię, ale również zasady reformy monetarnej oparte na projekcie poprawy pieniądza i ujednolicenia monety pruskiej i polskiej. Rozprawy Mikołaja Kopernika o monecie - w większości opracowane podczas jego pobytu w Olsztynie - mają bardzo duże znaczenie dla rozwoju nauki o pieniądzu. Kopernik otworzył nowy rozdział w światowej myśli ekonomicznej - zerwał z nominalizmem średniowiecza uważającym pieniądz tylko za "znak", jak i z fiskalizmem, traktującym bicie monety jako źródło dochodu panującego. Dziś Kopernik znany jest niestety prawie wyłącznie jako astronom, a jego wielki wkład w rozwój ekonomii jako nauki jest niemal niezauważany przez przeciętnego człowieka...